سایت مرکز فقهی

بسم الله الرحمن الرحیم

نشست هم فکری و هم افزایی معاونین پژوهش هشت مرکز از مراکز تخصصی با معاونت پژوهش حوزه علمیه حجت الاسلام و المسلمین ترکاشوند در مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار علیهم السلام

این نشست با حضور معاونین مذکور در مورخه 8/11/1402 در مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام به میزبانی مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار علیهم السلام برگزار شد.

تلاوت قرآن

جلسه در ابتدا با تلاوت آیاتی از قرآن توسط حجت السلام و المسلمین سلطانی آغاز شد.

سخنرانی دبیر جلسه

پس از آن حجت السلام و المسلمین سبحانیان به عنوان مدیر جلسه کلیاتی در مورد هدف جلسه که مطلع شدن از دست آوردهای پژوهشی مراکز و استفاده از تجارب یکدیگر است، بیاناتی داشتند.

گزارش حجت السلام و المسلمین دکتر حبیبی تبار مدیر مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار علیهم السلام

در ادامه استاد حبیبی تبار ضمن خیر مقدم گویی و تبریک اعیاد به ویژه به آقای ترکاشوند معاونت پژوهش حوزه و معاونین بقیه مراکز بیان کردند:

این مرکز در سال 1383 به دستور مرجعت فقید حضرت الله فاضل لنکرانی تاسیس شد. اهداف این مرکز عبارتند از:

  1. دفاع فعال، تهاجمی و علمی از مکتب اهل بیت علیهم السلام در برابر شبهات و تهمت ها.
  2. شناخت عقائد و آموزه‌های مذاهب اسلامی و نقد و بررسی آن بر اساس آموزه‌های اهل بیت علیهم السلام.
  3. نهادینه کردن پژوهش محوری و مطالعه روش مند در زمینه مذاهب اسلامی.
  4. تربیت و پرورش محققین و پژوهش گران در زمینه مذاهب اسلامی با تأکید بر اثبات حقانیت مذهب اهل بیت علیهم السلام.
  5. استفاده از محققین و پژوهش گران این مرکز در کرسی‌های تدریس، هیأت‌های علمی، نشست­های تخصصی، کنفرانس­ها، اتاق فکر وزارتخانه و سازمان‌های مرتبط با امور مذاهب اسلامی.
  6. نگاهی واقع بینانه و جامع نسبت به مسائل و آموزه‌های مذاهب اسلامی.
  7. برقراری رابطه فعال با سایر مراکز حوزوی و دانشگاهی همسو با این رشته.
  8. نشر آثار پژوهشی دانش آموختگان این مرکز در قالب کتاب، مقاله و ... و عرضه آن به جامعه علمی کشور.

سخنرانی حجت السلام و المسلمین ترکاشوند معاونت پژوهش حوزه علمیه قم

حجت السلام و المسلین ترکاشوند در ابتداء بیانات خود از میزبانی مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار علیهم السلام تشکر و قدردانی کردند. ایشان در ادامه بیان کردند:

 مراکز تخصصی حوزوی مایع آبروی حوزه علمیه هستند و در امر پژوهش فعال هستند. نیازی نیست در مورد ضرورت پژوهش بحث کنیم ولی پژوهش تثبیت آموخته ها است. طلاب در انباشت علم مهارت خوبی دارند ولی در امر پژوهش فعال نیستند. در حوزه علمیه پژوهش مورد استقبال قرار نگرفته است. وظیفه ما است که سریع برنامه ریزی کنیم؛ چون زمان سریع می گذرد و فرصت ها از دست می رود و این گذشت سریع زمان فرصت را از ما می گیرد. و ما در بخشی که مسئولیت را قبول کرده ایم باید آن را به نحو احسن باید انجام بدهیم.

ایشان در ادامه افزودند:

 هدف این جلسه آشنایی با فعالیت های مجموعه هاست. در این جلسه می خواهیم مراکز تخصصی شاه بیت فعالیت های پژوهشی خود را بیان کنند. در برخی از این مراکز فعالیت های خوبی انجام شده است و ما احساس کردیم این فعالیت ها را اطلاع رسانی کنیم تا دوستان با دانشی که دارند عیب ها را برطرف کنند.

سخنرانی حجت السلام و المسلمین رضایی معاونت پژوهش مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار علیهم السلام

استاد رضایی در ابتدا در مورد فعالیت آموزشی مرکز در سه رشته کلام، تاریخ و تفسیر توضیحاتی ارائه کردند. ایشان در ادامه به دست آوردهای پژوهشی موسسه پرداختند که خلاصه آن در جدول زیر ارائه می شود:

 

کتاب‌های در حال نگارش و  در دست بررسی

در سال تحصیلی گذشته: 2جلد چاپ شده

1. درسنامه اندیشه سیاسی اسلام در عصر غیبت و ولایت فقیه

2. راویان ناصبی و خارجی در صحاح سته

سه جلد در حال صفحه آرایی است:

بازپژوهی جنگ جمل در سه دفتر

1. خواستگاه های جنگ جمل

2. رویدادنامه جنگ جمل

3. شبهات و تحریفات جنگ جمل

سه کتاب زیر نیز در دست بررسی نهایی است:

1. منابع غیراسلامی تاریخ صدر اسلام

2. از خلافت تا پادشاهی

3. پیوند توحید و امامت در اندیشه شیعه

4. زمینه‌های قتل عثمان بن عفان

5. درسنامه آیات ولایت

طرح‌های کلان پژوهشی

  1. تکمیل طرح پژوهشی نقد کتاب اصول مذهب شیعه نوشته ناصر القفاری (در حال اجرا)
  2. بازتصویر اسلام در عصر اموی (در حال اجرا)
  3. شریعت در قرآن (در مرحله طرح نویسی)
  4. بازپژوهی آیات اهل کتاب در قرآن (در مرحله طرح نویسی)
  5. سیر اندیشه های کلامی شیعه امامیه در دوران امامان معصوم علیهم السلام (در مرحله طرح نویسی)

نشریات مؤسسه

1. مطالعات مقارنه‌ای مذاهب اسلامی (علمی-پژوهشی): در حال آماده‌سازی سیزده مقاله برای چاپ در دو شماره.

2. مطالعات تطبیقی اندیشه دینی: شماره 2 و 3 چاپ و شماره 4 در حال آماده سازی است.

3. نشریه پژوهشنامه تفسیر و علوم قرآن: درخواست مجوز داده شده است.

پایان نامه

15 عنوان پایان نامه توسط دانش پژوهان مؤسسه در سطح 3 و 4 انتخاب شده است که در مراحل مختلف طرح‌نامه نویسی تا نگارش قرار دارند.

راهبری پژوهش

در سال جاری برای هر 5 دانش پژوه، یک استاد راهبر پژوهش پیش بینی شده است که با برگزاری جلسات منظم هفتگی و ارائه راهنمایی های لازم تلاش می‌شود هر دانش پژوه بتواند هر سال یک مقاله ارائه دهد.

برنامه های پژوهشی در دست اجرا

  • دریافت رتبه پژوهشی برای نشریه تفسیر
  • برگزاری نشست ها و همایش‌ها با موضوعات:

1- موضوعات متناسب با مسائل روز

الف: مسئله فلسطین

  • دفاع پیش‌دستانه از منظر فقه اسلامی
  • راهبرد قرآن کریم در دفاع از امت های مظلوم مسلمان
  • مسأله حقوق غیرنظامیان در جنگ؛ با تاکید بر تحولات اخیر فلسطین
  • مساله جنگ  و صلح در شریعت اسلامی و فقه یهودی
  • نظر آیت الله فاضل در جهاد ذبی؛ با تاکید بر فعالیتهای گروه های جهادی در  فلسطین
  • تبیین و ارزیابی دیدگاه یهودیان صهیونیست درباره سرزمین موعود
  • تبیین دیدگاه قرآن درباره ملکیت سرزمین موعود
  • نقش طلاب در کنشگری نسبت به مساله فلسطین

ب: مساله حجاب

  • وضعیت حجاب در عصر رسول خدا ص
  • وضعیت حجاب در عصر امامان معصوم ع
  • نقش حجاب در امنیت روانی زن در اجتماع
  • پیامدهای اجتماعی و خانوادگی بی حجابی
  • زیست عفیفانه از منظر قرآن و روایات
  • نقش حکومت اسلامی در نهادینه کردن فرهنگ حجاب

ج: مساله ولایت فقیه و نقد شبهات روز

2- موضوعات متناسب با سیره رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) در راستای پاسخ به شبهات فضای مجازی

  • بررسی معجزات رسول خدا ص غیر از قرآن کریم
  • تبیین اقتباس و نقد دیدگاه های دانشمندان در این زمینه
  • برده داری در اسلام
  • رابطه ختم نبوت و امامت در اندیشه شیعه امامیه
  • نقد دیدگاه جامعه مومنان و پلورالیسم دینی

3- موضوعات متناسب با رشته تفسیر

  • تبیین و ارزیابی اندیشه های قرآنی مرحوم علامه طباطبائی
  • سلسله نشست های تخصصی مطالعات تطبیقی متون مقدس
  • سلسله نشست های تخصصی قرآن و بنی اسرائیل
  • کرامت ذاتی انسان در قرآن و پیامدهای فقهی آن

4- همایش‌های ملی

  • همایش مقاومت اسلامی ضرورت ها و اهداف
  • همایش اندیشه های قرآنی علامه امینی

جشنواره علامه حلی

  • 1 رساله در کتاب سال
  • 6 پایان نامه
  •  19 مقاله

افتخارات کسب شده

  • کسب رتبه اول استانی و دوم کشوری در المپیاد علمی قرآن کریم
  • کتاب شایسته تقدیر در چهلمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (به عنوان محقق کتاب)
  • کسب رتبه دوم استانی نهمین دوره جشنواره علامه حلی
  • کسب رتبه سوم استانی نهمین دوره جشنواره علامه حلی
  • کسب رتبه علمی پژوهشی برای نشریه مطالعات مقارنه ای مذاهب اسلامی
  • کسب رتبه شایسته تقدیر برای نشریه مطالعات تطبیقی اندیشه دینی در همایش مجلات حوزوی

 

سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین مظلومی معاونت پژوهش اخلاق و معنویت

در ادامه حجت الاسلام و المسلمین مظلومی معاونت پژوهش اخلاق و معنویت به ایراد گزارش مرکز خود پرداختند و بیان دشتند که این مرکز سه سال است که تحت اشراف آیت الله تحریری تاسیس شده و مورد استقبال طلاب قرار گرفته است به طوری که در سال اول تاسیس 70 دانش پژوه جذب شد و در سال دوم 200 و در سال سوم 300 متقاضی داشته ایم. حاج آقا مظلومی در مورد پژوهش مؤسسه بیان داشتند علی القاعده چون مؤسسه نوپاست توقع زیادی از آن نمی رود ولی در بحث پژوهش کارگاه های آموزشی برگزار شده است. پنج نشست علمی در مورد بیانیه گام دوم انقلاب برگزار کرده ایم و برای برخی از بزرگان بزرگداشت برگزار شده است.

سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین عسکری معاونت پژوهش عالی قضا

در ادامه حجت الاسلام و المسلمین عسکری معاونت پژوهش عالی قضا به گزارش کار پرداختند و گفتند:

این مرکز تحت نظر آیت الله مقتدایی فعالیت می کند و از اساتید برای دغدغه و سؤالات طلاب در امر مشکلات حقوقی استفاده می شود و در آخر تبدیل به مقاله می شود. در مورد پایان نامه ها گفتند که قبلا خود طلاب اقدام می کردند ولی از امسال در خود مرکز انجام می شود.

سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین قادری معاونت پژوهش مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآن

ایشان در گزارش خود گفتند که مرکز ما جز اولین مراکز تخصصی حوزه است که از سال 70 شروع به فعالیت کرده و افراد شاخص در سطح کشور از این مرکز فارغ التحصیل شده اند.

فعالیت های ما در زمینه پژوهش بدین قرار است که در هر ترم یک دوره ادبیات عرب برگزار می شود. کارگاه آموزشی برگزار می کنیم. تجارب برای طلاب در قالب اردو خانوادگی برگزار می شود. در کنار این فعالیت ها کانون دانش آموختگان نیز داریم.

جمع بندی حجت السلام و المسلمین ترکاشوند

ایشان در جمع بندی مباحث فرمودند:

 این فعالیت ها مایه مباهات است و عیب کار اینجاست که اطلاع رسانی نداریم. ایشان در ادامه در مورد کانون های پژوهشی گفتند:

 هر پنج طلبه زیر نظر استاد در امر پژوهش فعالیت می کند  کارنامه پژوهشی دریافت می کند و برای او امتیاز محاسبه شده و در امتیازات خدمات حوزه علمیه اثر گذار است و حتی صرف عضویت در کانون برای طلبه امتیاز دارد. یکی از فعالیت های کانون این است که می توانند مجله داخلی برای خود تعریف کنند و آثار طلبه ها را در آن منتشر کنند.

ایشان در ادامه توضیحی درباره جشواره علامه حلی دادند و آن اینکه طلبه های مراکز اگر به اسم مرکز تخصصی در جشواره شرکت کنند دو مزیت دارد؛ اول اینکه، خود مرکز می تواند ارزیابی مقالات دانش پژوهان خود را بر عهده بگیرد و دیگر آنکه با دانش پژوهان مرکز به رقابت می پردازد و این بهتر از آن است که با طلبه های زیادی به رقابت بپردازد.

استاد ترکاشوند در پایان فرمودند:

 حوزه آموزش محور است و تعامل با مدیریت آموزش مراکز تخصصی سعی می کنیم پژوهش جایگاه خود را پیدا کند و با این کار کمک کار آموزش باشیم.