پذیرش مقاله حجت الاسلام حمید محمدی در دو فصلنامه تطبیقی اندیشه دینی

عنوان: 

تاریخ‌گذاری حدیث خیرالقرون و بررسی اعتبار سندی و دلالی آن
نویسنده

حمید محمدی 
دانش آموخته دکتری، علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد؛ پژوهشگر مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار(ع)، قم، ایران.

چکیده

یکی از روش‌های تحلیل اسناد روایات، شناسایی «حلقه مشترک» احادیث است که در تعیین تاریخچه خاستگاه روایات کاربرد دارد. این پژوهش با به‌کارگیری این روش، روایت «خیرالقرون» را مورد بازبینی قرار می‌دهد؛ روایتی که در منابع اهل سنت، نقشی اساسی در اثبات عدالت صحابه، تابعین و تابع تابعین ایفا می‌کند. بررسی سندی نشان می‌دهد که حلقه مشترک اصلی این روایت، ابراهیم بن یزید نخعی (متوفای ۹۶ق) است. اگرچه وی در منابع رجالی توثیق شده است، اما به «کثرت ارسال» مشهور بوده و اتصال سندی وی به عبیده بن عمرو محل تأمل است. همچنین، دو طریق دیگر این روایت به دلیل وجود راویان ضعیف، از اعتبار لازم برخوردار نیستند. در ادامه، متن روایت از چهار منظر مورد تحلیل قرار می‌گیرد: بررسی معنایی واژگان، تعارض با نص صریح قرآن، ناسازگاری با سایر روایات و عدم انطباق با واقعیت‌های تاریخی. بر این اساس، استناد به این حدیث برای اثبات عدالت تمامی افراد در سه قرن نخست هجری، از منظر سندی و دلالت، ناتمام ارزیابی می‌شود. 

برای دریافت اصل مقاله وارد لینک شوید.