تحلیل مقارنهای تفسیر عرفی و علمی حرکت خورشید در آیۀ (وَ الشَّمْسُ تَجْری لِمُسْتَقَرٍّ لَها) (یس: 38)
نویسندگان
محمدرضا حقیقت سمنانی:
استادیار، گروه تفسیر مجتمع قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
مهدی جهانی:
استادیار، گروه تفسیر مجتمع قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
چکیده
آیات علمی قرآن، موضوعاتی از علوم طبیعی همچون دانش ستارهشناسی را در بر میگیرند که بهعنوان نشانههایی از قدرت و حکمت خداوند تفسیر میشوند. آیۀ 38 سوره یس با اشاره به حرکت خورشید، مورد تفسیرهای متفاوت عرفی و علمی قرار گرفته است. سؤال اصلی پژوهش این است که آیا مفسران فریقین، آیه را مطابق با فهم عرفی زمان نزول و یا در چارچوب کشفیّات علمی زمان خود تفسیر کردهاند؟ پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی میان تفاسیر مفسران شیعه و اهلسنت و با روش تحلیلی ـ توصیفی انجام شده است. نتایج نشان داد که مفسران، تفسیرهای گوناگونی از آیه ارائه نمودهاند؛ از جمله حرکت محسوس روزانه خورشید از طلوع تا غروب، حرکت وضعی، حرکت انتقالی سالانه بهسوی منزلگاههای تابستانه و زمستانه، و نیز حرکت انتقالی بهسوی ستارهای مشخص. برخی از مفسران کوشیدهاند میان فهم عرفی، نجوم قدیم و نجوم جدید در تبیین آیه جمع کنند. به نظر میرسد در صورت پذیرش لایههای معنایی برای آیات، میتوان میان فهم عرفی و علمی سازگاری برقرار ساخت؛ البته در مواردی که علم قطعی حقایق جدیدی را اثبات کند، تفسیر علمی اولویت پیدا میکند، زیرا حقیقت آیات الهی مبتنی بر واقعیت است.
برای دریافت اصل مقاله وارد لینک شوید
