جریان شناسی مذهب تسنن گیلان درقرن اخیر
نویسندگان
امیر چهری
دانشجوی دکتری، مذاهب کلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
مصطفی سلطانی:
دانشیار، گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.
اکبر باقریی:
استادیار، گروه تاریخ و فرق تشیع، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.
چکیده
در این پژوهش، با تکیه بر منابع تاریخی، مطالعات میدانی و تحلیل ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی استان گیلان، روند ورود و گسترش اسلام در این منطقه مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاکی از آن است که اسلامپذیری در گیلان، برخلاف بسیاری از مناطق ایران، با تأخیر و از مسیرهای متنوعی به وقوع پیوسته است. این تفاوت زمانی و شیوهای موجب شکلگیری گرایشهای مذهبی متفاوت در میان گروههای اجتماعی مختلف در بخشهای گوناگون گیلان گردیده است. بهویژه از قرن هفتم هجری به بعد، حضور سادات علوی زمینهساز تقویت تشیع در برخی نواحی شد؛ در حالیکه در دیگر مناطق، فعالیت مبلغان دینی و ارتباطات اجتماعی موجب تثبیت گرایش به مذهب اهل سنت گردید. بر اساس یافتههای تحقیق، در یک قرن اخیر، چهار جریان اصلی میان اهل سنت استان گیلان قابل شناسایی است: جریان سنتی، مکتب قرآن (قرآنیون)، جریان سلفی و جریان اخوانی (جماعت دعوت و اصلاح). هر یک از این جریانات با مبانی کلامی و اجتماعی خاص خود، نقش مهمی در شکلدهی به هویت دینی اهل سنت ایفا کردهاند. بررسی این جریانات نشان میدهد که ساختار مذهبی اهل سنت در گیلان پویا، چندلایه و در حال تحول است. تعامل این جریانات با بستر فرهنگی منطقه به بازتعریف هویت مذهبی آنان در دوره معاصر انجامیده است.
برای دریافت اصل مقاله وارد لینک شوید.
