معرفی ایده و موضوع پژوهشی اول 
عنوان: سنخشناسیِ الگوهای پایدارِ مواجهه با دشمن خارجی در جامعه اسلامی؛ استنطاق سوره احزاب از تفاسیر فریقین
کارویژه این تحقیق: تحلیل گونههای کنشگری جریانهای داخلی مدینه در مواجهه با بحران نظامی
توضیح موضوع:
سوره مبارکه احزاب و روایت آن از جنگ خندق، یکی از دقیقترین تابلوهای ترسیمکننده رفتار جامعه اسلامی در برابر یک تهدید و بحران نظامی خارجی است. این پژوهش به دنبال آن است تا کنشها و واکنشهای گروههای مختلف داخل مدینه را دستهبندی و تحلیل کند.
برای شروع کار چه باید کرد؟
نقطه عزیمت در این پژوهش، استخراج آیات مربوط به جنگ احزاب و شناسایی جریانهای داخلی ذکر شده در قرآن (مانند مؤمنان راستین، منافقان، بیماردلان، شایعهپراکنان و معوقین) است. پژوهشگر باید در گام اول، این آیات را در آینه تفاسیر معتبر شیعه و اهل سنت (فریقین) مطالعه و فیشبرداری کند تا زاویه دید هر مذهب نسبت به این جریانها مشخص شود.
مسائل کلیدی که باید در این پژوهش به آنها پرداخته شود:
۱. شناسایی و دستهبندی: جریانهای داخلی مدینه در مواجهه با محاصره نظامی چه کنشهایی (نظیر یاریرسانی، ایجاد ترس، کارشکنی یا فرار) از خود نشان دادند؟
۲. تحلیل تطبیقی: تفاسیر فریقین در تحلیل انگیزهها و ریشههای رفتار این جریانها چه اشتراکات و افتراقاتی دارند؟
۳. استخراج الگوهای پایدار: چگونه میتوان از این گونهشناسی تاریخی، قواعد و الگوهای تکرارشوندهای (سنخشناسی) به دست آورد که نشاندهنده رفتار جوامع اسلامی در برابر تهدیدات خارجی در هر دورهای باشد؟
علاقهمندان به حوزههای تفسیر تطبیقی و مطالعات اجتماعی/سیاسی قرآن، میتوانند این موضوع غنی و کاربردی را به عنوان طرح پژوهشی خود انتخاب نمایند.